T.C.
BAYINDIRLIK VE ISKAN
BAKANLIGI
Yapi Denetim Komisyonu Baskanligi
ANKARA
SAYI:
B.09.YDK.0-00.00.00/48
09 EKIM 2001
KONU: Kamu ve Özel Insaatlarda
Beton, Beton Çelik Çubuk Kalite
Kontrolü Hk.
...................... VALILIGINE
ILGI: a) Bakanligimizin (Yapi Isleri Genel Müdürlügü) 08.10.
1996 gün ve 512 sayili genelgesi.
b) Bakanligimizin (Yapi Isleri Genel Müdürlügü)13.02.1998 gün ve 75 sayili
genelgesi.
c) Bakanligimizin (Yüksek
Fen Kurulu) 15.09.2000 gün ve 532 sayili genelgesi.
Yapi denetimi hakkinda
595 Sayili K.H.K. ve Yönetmeligi
çikartilmis, K.H.K.’ nin
Anayasa Mahkemesi Baskanliginca yürütmesinin durdurulmasi ve iptalinden sonra da 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun ve bu kanuna dayali
Yapi Denetimi Uygulama Usul ve Esaslari
Yönetmeligi 13. 08.2001
tarihinde yürürlüge girmistir.
Ülkemizin depremler nedeniyle ugradigi
can ve mal kayiplarinin en aza indirilebilmesi için
kalitesiz ve denetimsiz yapilasmanin önlenmesi, çagdas norm ve standartlarda yapi
üretiminin saglanabilmesi amaciyla
çikarilan 4708 sayili Yapi Denetim Kanununda, yapi
üretim sürecinde gerçeklestirilen tüm mühendislik ve mimarlik hizmetlerinin, bünyelerinde,
denetçi mühendis ve denetçi mimar bulundurmasi
zorunlu yapi denetim kuruluslarinca
denetlenmesini hükme baglamistir.
Ancak, kanunun geçici 2.maddesinde; “bu kanun yürürlüge girdikten önce 3194 sayili
Imar Kanunu ile 595 sayili Yapi Denetimi Hakkinda K.H.K.
hükümlerine göre alinan yapi
ruhsatlari geçerlidir.” hükmü yer almaktadir.
595 sayili K.H.K.’nin Anasaya Mahkemesince iptali nedeniyle bu K.H.K.’ye göre
ruhsat alan insaatlarin uygulamalari
4708 sayili Yapi Denetim Hakkindaki Kanuna göre yapilacaktir.
Bu durumda sistemde 595 sayili
K.H.K., 3194 sayili “Imar Kanunu” ve önümüzdeki günlerde de 4708 sayili “Yapi Denetim Hakkindaki Kanun”a göre ruhsat alan insaatlar
bulunacaktir.
4708 sayili
Kanunun 2.maddesi (1) bendinde; “zemin, malzeme ve imalata iliskin
deneyleri, sartname ve standartlara uygun olarak Laboratuvarlarda yaptirmak” hükmü
yer almis, yönetmeligin
6nci maddesi “yapim asamasinda”
baslikli bölümün ( a ) bendinde de; “yapinin tasiyici sistemindeki
beton, beton çelik çubuk, duvar elemanlari v.b.
malzeme ve imalatin standart ve sartnamelere
göre bakanlikça izin verilen özel ve kamu kuruluslarinin laboratuvarlarinda
muayene ve deneylerini yaptirarak raporlarinin
ilgili idareye verir” sarti konmustur.
3194 sayili “Imar Kanunu”nda ise bu konuda açik
ifade bulunmamasi nedeniyle imalatlara iliskin deneylerin kuralsiz ve
geçersiz yöntemlerle geçistirilecegi, Bakanligimiza iletilen duyum ve sikayetlerden
anlasilmaktadir.
.../..
-2-
Ayrica ilgi genelgelerimizde ve
standartlarda açikça belirtilmesine ragmen, yapinin tasiyici sisteminin kalite kontrolünün ilgili standart ve sartnamelere uygun olarak yapilmadigi,
beton ve çelik çubuklarin insaat
mahallinde usulüne uygun numune almak yerine, hazir
beton firmalarinin verdigi raporlari ve malzeme saticilarinin
TSE belgelerini yeterli görüldügü anlasilmaktadir.
Yapida kalite kontrolünün en esasli amacini dislayan bu uygulamaya kesinlikle son verilecek ve bu
konuda ilgili standartlar ve sartnamelerin uygulanmasi saglanacaktir.
Bu nedenle, mecburi uygulamada bulunan TS500
“Betonarme Yapilarin Tasarim
ve Yapim Kurallari” ile
TS11222 “ Hazir Beton “ standartlarina
uygun olarak;
- - - - Nitelik kontrolü için numunenin TS2940 uygun
olarak ilgililer (Den. Müh./Mim. veya Fenni Mesul ve müteahhit) ile Bakanligimizdan
izin belgesi almis kamu veya özel laboratuvar
elemanlarinin nezaretinde bir tutanakla alinmasi,
- - - - Tutanakta, numunenin alinmasini isteyen firma, santiye
adresi, ada parsel no su, hazir beton üreticisi firma
adi, beton sinifi, katkili
olup olmadigi, numunenin alinis
tarihi ve saati, yapida betonun döküldügü
yer, slump degeri (firma beyani ve TS2871’ e uygun, yerinde yapilarak
bulunan deger), alinan
numune sayisi, ortam sicakligi
(°C) , beton sicakligi (°C) nin
belirtilmesi,
- - - - Nitelik kontrolü için alinan, TS3351’e uygun olarak bakim ve kürü yaptirilan ve TS3114’e göre beton numunelerine ait basinç dayanim deney sonuçlarinin yapi için öngörülen
beton sinifina göre TS500 de belirtilen kosullari saglamasi; saglamadigi takdirde yapiya zarar
vermeyecek Bakanligimizdan Laboratuvar
Yeterlik Izin Belgesi almis
kamu ve özel laboratuvarlar tarafindan
TS10465’ e göre alinan ve deneyleri yapilan karot örnekleri ile
yerindeki beton dayaniminin tespit edilerek yapi için öngörülen beton sinifina
göre TS500 de öngörülen kosullari saglamasi,
- - - - Santiyede
ihzar edilen her partide yer alan her çapta beton çelik çubuk ve hasirlarin, ne miktar ihrazati
temsil ettigini belirten bir tutanakla alinacak numuneler üzerinde Bakanligimizdan
Laboratuvar Yeterlik Izin
Belgesi almis kamu ve özel laboratuvarlara
yaptirilacak deney sonuçlarini
gösterir rapor ile mecburi yürürlükte bulunan TS708 “Beton Çelik Çubuklari” veya TS4559 “Beton Çelik Hasirlari”
standardlarina uygunlugun
denetlenmesi,
- - - - 3194 sayili Imar Kanunu hükümlerine göre ruhsat alip
ayni kanun hükümlerine göre veya 595 sayili K.H.K.’ye
göre ruhsat alip, 4708 sayili
Kanun Hükümlerine göre devam eden insaatlarda malzeme
kalite kontrolünün devaminin kesinlikle saglanmasi.
- - - - Yukaridaki hususlarin kontrol teskilati veya
ilgililer (Den.Müh./Mim.veya Fenni Mesuller) tarafindan belgelendirilmesi, Belediyeler veya Valiliklerin
de bu belgelerin eksiksiz tamamlanmasini takip
etmeleri, denetimin daha saglikli yapilabilmesi
açisindan her kata ait demir vizesi asamasinda; beton denetimi için bir önceki dökülen betona
ait (28 günlük sonuçlari daha sonra istenmek kaydi ile) en az 7 günlük deney raporlarinin,
demir denetimi için o kata ait demir raporlarinin
istenmesi, aksi takdirde insaatin devamina
izin verilmemesi,
.../..
-3-
Ayrica Bakanligimiz
Il teskilatlarindaki mevcut
labaratuvarlarin 4708 sayili
Yapi Denetimi Hakkinda
Kanun ve bu kanuna dayali Yapi
Denetimi Uygulama Usul ve Esaslari Yönetmeligi hükümlerine göre de gerekli inceleme ve
kontrolleri yapilabilecek konuma getirilmesi
gerekmektedir.
Uygulamada yukarida
belirtilen esaslara uyulmasi, konu ile ilgili çalisma ve denetimlerin bu yaklasimla
yürütülmesi, genelgemizin iliniz dahilindeki tüm Kaymakamliklara, Belediyelere, Bayindirlik
ve Iskan Müdürlügüne, Organize Sanayii
Bölge Müdürlügüne ve varsa Serbest Bölge Müdürlügüne duyurulmasini ve ayrica uygulama ile görevli personele imza karsiligi teblig edilmesinin saglanmasini arz/rica ederim.
Ali HELVACI
Bakan a.
Müstesar
DAGITIM:
1- 19 Pilot Il Valiligine
2- Içisleri Bakanligina
(Mahalli Idareler Gn.Md.gü)
...../..../2001 Y.D.K.Üyesi :T.ÖZER
...../..../2001 Y.D.K.Baskani :M.ÜNAL
...../..../2001 Müstesar Yrd. :S.Ö.ERBAKAN